{"id":27569,"date":"2021-11-16T09:49:44","date_gmt":"2021-11-16T06:49:44","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8080\/?p=27569"},"modified":"2026-10-19T10:40:21","modified_gmt":"2026-10-19T07:40:21","slug":"emtia-krizi-sanayicinin-belini-bukuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/emtia-krizi-sanayicinin-belini-bukuyor\/","title":{"rendered":"Emtia Krizi Sanayicinin Belini B\u00fck\u00fcyor"},"content":{"rendered":"<p>Ege Gen\u00e7 \u0130\u015f \u0130nsanlar\u0131 Derne\u011finin \u201cEmtia Krizi Sanayicinin Belini B\u00fck\u00fcyor\u201d konulu toplant\u0131s\u0131nda dile getirilen konular a\u015fa\u011f\u0131da yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u201c2019 y\u0131l\u0131n\u0131n Aral\u0131k ay\u0131nda \u00c7in\u2019de ortaya \u00e7\u0131kan Covid-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131lmas\u0131 ile insan hayat\u0131 her y\u00f6n\u00fcyle olumsuz \u015fekilde etkilendi. Hastal\u0131\u011f\u0131 kontrol alt\u0131na alabilmek i\u00e7in D\u00fcnya \u00fclkeleri \u00e7e\u015fitli tedbirleri al\u0131rken, zorunlu k\u0131s\u0131tlamalar ise ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 beraberinde getirdi. Uluslararas\u0131 seyahatlerin durdurulmas\u0131, g\u00fcmr\u00fck kap\u0131lar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131, soka\u011fa \u00e7\u0131kma k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 sonras\u0131nda en b\u00fcy\u00fck dezavantaj ekonominin temel ta\u015flar\u0131ndan biri olan t\u00fcketime yans\u0131d\u0131. Talepte azalma ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 gibi k\u0131s\u0131tlamalar kapsam\u0131nda \u00fcretim de yava\u015flayarak, fabrikalar minimum d\u00fczeyde \u00e7al\u0131\u015farak durma noktas\u0131na geldi. Dolay\u0131s\u0131yla ekonominin di\u011fer temel ta\u015f\u0131 olan arz kanad\u0131nda da ciddi bir de\u011fi\u015fim s\u00f6z konusu oldu. Bu geli\u015fmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda reel ekonomi ciddi bir k\u00fc\u00e7\u00fclmeye do\u011fru gitmeye ba\u015flad\u0131. Fabrikalar\u0131n normalden daha az \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, insan hareketlili\u011finin azalmas\u0131, t\u00fcketimin her sekt\u00f6rde belirli oranlarda yava\u015flamas\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fmada ilgilenilen konu olan emtia piyasalar\u0131na da etki ederek \u00f6nemli bir krize sebep oldu. K\u0131s\u0131tlamalar kalkm\u0131\u015f olsa da Pandemi ne yaz\u0131k ki devam etmekte ve emtia krizi de son y\u0131llar\u0131n en b\u00fcy\u00fck rekoruyla resmen \u00e7\u0131\u011f gibi b\u00fcy\u00fcyerek devam etmekte. Sanayicilerin ya\u015fayabilece\u011fi dar bo\u011faz\u0131 \u00f6ng\u00f6ren EG\u0130AD \u2013 Ege Gen\u00e7 \u0130\u015f \u0130nsanlar\u0131 Derne\u011fi, t\u00fcm sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla \u201cEmtia Krizi\u201d ni masaya yat\u0131rd\u0131. Toplant\u0131ya Ya\u015far \u00dcniversitesi \u0130\u015fletme Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Umut Hala\u00e7 ara\u015ft\u0131rma ve de\u011ferlendirmeleriyle konuk oldu.<\/p>\n<p>Tedarik darbo\u011fazlar\u0131yla rekora ko\u015fan emtia fiyatlar\u0131, EG\u0130AD\u2019\u0131n g\u00fcndemine girerek, BAS\u0130FED, EG\u0130FED, \u0130ZS\u0130AD ve ES\u0130AD\u2019\u0131n da kat\u0131l\u0131m\u0131yla ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak de\u011ferlendirmeye al\u0131nd\u0131. Emtia, en son 2011 y\u0131l\u0131nda s\u00fcper d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnde g\u00f6r\u00fclen d\u00fczeyleri de a\u015farak, pandemiyle birlikte sars\u0131lan ekonomiye bir kez daha darbe vurdu. \u0130malat ve hizmet sekt\u00f6r\u00fcnden gelen veriler, k\u00fcresel ekonomik toparlanman\u0131n darbo\u011fazlar ve emtia fiyatlar\u0131n\u0131n enflasyonist bask\u0131lar\u0131na tak\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Konunun i\u015f d\u00fcnyas\u0131 taraf\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011fi toplant\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131n\u0131 yapan EG\u0130AD Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Alp Avni Yelkenbi\u00e7er, T\u00fcrkiye\u2019nin en b\u00fcy\u00fck ihracat pazarlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Euro B\u00f6lgesi\u2019nde, \u00c7in\u2019de, Asya genelinde ve ABD\u2019de t\u00fcm \u00fcreticilerin ayn\u0131 dertten muzdarip oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, t\u00fcm D\u00fcnya \u00fclkelerinin emtia krizi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n<p><b>Domino Etkisi Gibi Kriz<\/b><\/p>\n<p>Pandemi ba\u015f\u0131ndan bu yana b\u00fcy\u00fcyen arz darbo\u011fazlar\u0131 ve ona ba\u011fl\u0131 olarak emtia fiyatlar\u0131n\u0131n 2011\u2019den bu yana en y\u00fcksek d\u00fczeye gelmesinin, k\u00fcresel ekonomik toparlanmaya ayak ba\u011f\u0131 oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Yelkenbi\u00e7er, \u201cArtan hammadde fiyatlar\u0131ndan \u00e7ip gibi bile\u015fenlerin eksikli\u011fine, limanlardaki yo\u011funluklardan, lojistik sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fan eleman yetersizli\u011fine kadar tedarik zincirindeki s\u0131k\u0131nt\u0131lar k\u00fcresel ekonominin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck sorunlardan biri olmaya devam ediyor. D\u00fcnya genelinde Covid-19 vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn neden oldu\u011fu pandemide 2 y\u0131l\u0131 geride b\u0131rak\u0131yor olaca\u011f\u0131z. 2020 y\u0131l\u0131 Mart-Nisan-May\u0131s aylar\u0131nda d\u00fcnya vir\u00fcse kar\u015f\u0131 kendini korumaya ald\u0131. Evlere kapand\u0131k, sanayide \u00e7arklar durdu. Haziran ay\u0131yla birlikte \u00e7arklar tekrar d\u00f6nmeye ba\u015flay\u0131nca arz, biriken talebe yeti\u015femedi. D\u00fcnya\u2019da arz-talep dengesi sa\u011flanamad\u0131. \u0130hracat\u00e7\u0131 ihra\u00e7 edece\u011fi \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretmek i\u00e7in hammadde bulmakta zorluk ya\u015farken, b\u00fct\u00fcn zorluklara ra\u011fmen \u00fcretimini yapt\u0131\u011f\u0131nda da \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00f6ndermek i\u00e7in konteyner bulamad\u0131. Konteyner buldu\u011funda ise astronomik navlun fiyatlar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131. Deniz nakliyecileri, pandemi d\u00f6neminde daha karl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in \u00c7in ve ABD hatt\u0131na yo\u011funla\u015f\u0131rken, ABD\u2019de de pandeminin a\u011f\u0131r ya\u015fanmas\u0131 nedeniyle limanlara ula\u015fan konteynerlerin ABD\u2019nin i\u00e7ine da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve geri d\u00f6n\u00fc\u015flerinde aksamalar ya\u015fand\u0131. \u00c7in, d\u00fcnya konteyner trafi\u011fini kendi lehine bozacak ad\u0131mlar\u0131 h\u0131zla att\u0131. Bu da ticaretin ritmini bozdu. T\u00fcm bu birbiri ard\u0131na gelen olgular asl\u0131nda domino etkisi gibi d\u00fcnya ticaretine ket vurdu\u201d dedi.<\/p>\n<p>Emtia fiyatlar\u0131nda ciddi bir y\u00fckseli\u015fin oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Yelkenbi\u00e7er, \u201cTrilyonlarca dolarl\u0131k h\u00fck\u00fcmet te\u015fvikleri ve d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck hammadde t\u00fcketicisi \u00c7in\u2019den gelen talebin de yard\u0131m\u0131yla emtia fiyatlar\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir y\u00fckseli\u015f var. Analistlere g\u00f6re bu emtiada 19\u2019uncu y\u00fczy\u0131ldan bu yana 5\u2019inci y\u00fckseli\u015f turunun ba\u015flang\u0131c\u0131\u201d dedi.<\/p>\n<p>Ya\u015far \u00dcniversitesi \u0130\u015fletme Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Umut Hala\u00e7 ise, konu\u015fmas\u0131na krizin hem hastal\u0131k hem merhem olabilece\u011fini belirterek ba\u015flad\u0131. Emtia krizinin ba\u015fl\u0131ca nedenlerini D\u00fcnya ve T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan maddeleyerek \u00f6zetledi. Hala\u00e7 \u015fu \u015fekilde konu\u015ftu: \u201cD\u00fcnya a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda emtia krizinin nedenleri; pandemi, pandemi sonras\u0131 se\u00e7ilen ekonomi politikalar\u0131, kurakl\u0131k, lojistik hizmetlerinde aksamalard\u0131r. T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise, tercih edilen ekonomi politikalar\u0131, d\u00f6viz kuru hareketlili\u011fi, enflasyonist bask\u0131lar olarak s\u0131ralanabilir\u201d dedi. Fiyat art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n al\u0131c\u0131lar\u0131 stok yapmaya y\u00f6nlendirdi\u011fini, bununla birlikte finansman kayna\u011f\u0131 sorununun ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Hala\u00e7, \u201cArz eksikli\u011finden, d\u00f6viz kuru de\u011fi\u015fikliklerinden, ticari rotalar\u0131n de\u011fi\u015fmesinden ve i\u015f yap\u0131\u015f bi\u00e7imlerinin farkl\u0131la\u015fmas\u0131ndan dolay\u0131 b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fanmakta. Bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n da k\u0131sa vadede d\u00fczelmeyece\u011fi g\u00f6r\u00fclmekte. T\u00fcrkiye\u2019nin durumunu Ba\u011f\u0131ml\u0131 Finansalla\u015fmayla a\u00e7\u0131klanabilir. 2021\u2019i T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan bug\u00fcnk\u00fc performans\u0131 ile yine de y\u00fczde 5 \u2013 5.5 b\u00fcy\u00fcme oran\u0131yla tamamlayabilece\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Bu b\u00fcy\u00fcme 2022\u2019nin ilk \u00e7eyre\u011finde de ger\u00e7ekle\u015febilir ancak ikinci \u00e7eyrekten itibaren hem enflasyon hem durgunlukla kar\u015f\u0131la\u015fabiliriz. \u00dclkemizde kriz stratejisinin belirlenmesinin \u015fekli de\u011fi\u015fti. Daha k\u0131sa vadeli politikalarla sorunlara yakla\u015f\u0131l\u0131r olduk ki bu hi\u00e7 iyi bir \u015fey de\u011fil. Tek \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n ekonomik b\u00fcy\u00fcme oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekte. Ekonomik b\u00fcy\u00fcme adil da\u011f\u0131t\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece herkesin ba\u015f\u0131na dert olabilir\u201d dedi.\u201d<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ege Gen\u00e7 \u0130\u015f \u0130nsanlar\u0131 Derne\u011finin \u201cEmtia Krizi Sanayicinin Belini B\u00fck\u00fcyor\u201d konulu toplant\u0131s\u0131nda dile getirilen konular a\u015fa\u011f\u0131da yer almaktad\u0131r. \u201c2019 y\u0131l\u0131n\u0131n Aral\u0131k ay\u0131nda \u00c7in\u2019de ortaya \u00e7\u0131kan Covid-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131lmas\u0131 ile insan\u2026<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":7659,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[55],"tags":[],"class_list":["post-27569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-duyurular"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27569"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27570,"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27569\/revisions\/27570"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7659"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}