![\"DUNYA](\"https:\/\/kompozit.org.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/dunya-karbon-elyaf-pazari-hakkinda-1.jpg\")
<\/p>\nHer ne kadar kompozit malzemeler \u00e7elik ve al\u00fcminyum gibi daha al\u0131s\u0131lm\u0131s malzemelerle pazar pay\u0131 i\u00e7in \u00e7ekismekte ise de, kompozit malzemelerin d\u00fcnya genelinde giderek daha artan bir bi\u00e7imde kullan\u0131ld\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. 2024\u2019e kadarki d\u00f6nemde global kompozit pazar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 7,8 b\u00fcy\u00fcme sergileyerek 130,8 milyar dolar d\u00fczeyine ulasmas\u0131 beklenmektedir.<\/p>\n
Karbon fiber pazar\u0131 y\u0131lda y\u00fczde 10 ila 15 oran\u0131nda b\u00fcy\u00fcmeye devam ediyor. 2018\u2019de d\u00fcnya genelinde karbon fiber talebi yaklas\u0131k 85.000 metrik ton d\u00fczeyine ulasm\u0131s durumda. Ge\u00e7en y\u0131lki b\u00fcy\u00fcme havac\u0131l\u0131k ve uzay programlar\u0131nda, r\u00fczgar t\u00fcrbini kanatlar\u0131nda ve \u00e7esitli end\u00fcstri uygulamalar\u0131ndaki tedrici hacim art\u0131s\u0131na dayanmakta.<\/p>\n
\u00d6ng\u00f6r\u00fclebilir gelecekte de bu b\u00fcy\u00fcme oran\u0131n\u0131n devam etmesi bekleniyor. Havac\u0131l\u0131k ve uzay ve r\u00fczgar t\u00fcrbini kanad\u0131 uygulamalar\u0131 pazarda yaklas\u0131k y\u00fczde 20\u2019ser pay sahibiyken otomotiv ve spor malzemeleri ise yine pazar\u0131n yaklas\u0131k y\u00fczde 15\u2019erlik k\u0131sm\u0131na tekab\u00fcl ediyor. Geri kalan y\u00fczde 25 ila 30\u2019luk kesimse enjeksiyonlu kal\u0131plamayla \u00fcretilen plastikler i\u00e7in bilesikler, bas\u0131n\u00e7 kaplar\u0131, insaat ve altyap\u0131 destekleme \u00fcr\u00fcnleri, tak\u0131m sistemleri, denizcilik, ve petrol ve do\u011fal gaz gibi \u00e7esitli uygulamalar\u0131 kapsamakta. G\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e yeni uygulama ve programlar\u0131n devreye girmesiyle t\u00fcm segmentlerde b\u00fcy\u00fcme g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Karbon fiber \u00fcretim kapasitesi ise giderek bu talepleri kars\u0131lamakta zorlanmaya baslam\u0131s durumda. Genel toplama bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sekt\u00f6r\u00fcn (ka\u011f\u0131t \u00fczerindeki) kapasitesi 140.000 metrik ton olsa da, \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnlerin \u00e7esitlili\u011fi ve s\u00fcre\u00e7teki \u00e7esitli ge\u00e7issizlikler sekt\u00f6r\u00fcn fiiliyatta net kapasitesinin yaln\u0131zca 100.000 metrik ton d\u00fczeyinde kalmas\u0131 sonucunu do\u011furuyor. Dolay\u0131s\u0131yla halen gerek uzun s\u00fcredir faaliyet g\u00f6steren \u00fcreticilerin kapasite art\u0131s\u0131, gerekse sekt\u00f6re yeni giren isimlerin kurdu\u011fu yeni tesisler g\u00fcndemde \u00f6nemli bir yer isgal ediyor. T\u00fcm b\u00f6lgelerde kapasite art\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bunlar aras\u0131nda ABD (\u00f6rne\u011fin Alabama ve G\u00fcney Carolina\u2019daki yat\u0131r\u0131mlar), Avrupa (\u00f6rne\u011fin Fransa) ve Asya\u2019daki yat\u0131r\u0131mlar ilk akla gelenler.<\/p>\n
Karbon fiber talebinde d\u00fcnya piyasas\u0131n\u0131n y\u00fczde 20 ila 25\u2019ini olusturan \u00c7in\u2019de de yeni bir isim bu sekt\u00f6re giris yapm\u0131s olsa da, \u00fclkede halen kapasite ve \u00fcretim ba\u011flam\u0131nda \u00f6nemli bir a\u00e7\u0131\u011f\u0131n oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131s olmaz. Zira \u00c7inli \u00fcreticiler d\u00fcnyan\u0131n ka\u011f\u0131t \u00fcst\u00fcndeki kapasitesinin y\u00fczde 12 ila 15\u2019ine sahip olsalar da fiili \u00fcretimde y\u00fczde 5\u2019in alt\u0131nda kal\u0131yorlar. \u00c7in\u2019deki firmalar\u0131n daha fazlas\u0131n\u0131 yapmak i\u00e7in \u00e7ok fazla nedeni var. Karbon fiber talebinin 2019-2020 d\u00f6neminde 100.000 metrik tonu asmas\u0131 beklentisi \u0131s\u0131\u011f\u0131nda ek kapasitenin de devreye girmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Karbon fiber takviyeli plasti\u011fin (CFRP) belirli bir alanda kabul g\u00f6rmesi gerek teknik gerekse ekonomik avantajlar\u0131n\u0131n g\u00f6sterilmesiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Bir \u00e7ok uygulamada karbon fiberin basl\u0131ca teknik avantajlar\u0131 malzemenin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na k\u0131yasla sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksek olmas\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla daha hafif yap\u0131lar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. \u00d6rne\u011fin \u00e7elikten mamul beyaz renkli bir otomobil g\u00f6vdesi (birbirine kaynakla tutturulmus bask\u0131 sa\u00e7 bilesenlerden olusan bir ara\u00e7) 400 kilogram a\u011f\u0131rl\u0131kta olabilir. \u00d6te yandan bu ara\u00e7 CFRP\u2019den \u00fcretildi\u011finde a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 100 kilogram\u0131 pek asmayacakt\u0131r ve bu da benzinli ve dizel motorlu ara\u00e7larda yak\u0131t t\u00fcketimini ve karbondioksit sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 azaltarak performansa katk\u0131da bulunacak ya da elektrikli ara\u00e7lar\u0131n menzilini ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n
Pazarda son kullan\u0131ma d\u00f6n\u00fck t\u00fcm segmentlerde ciddi bir b\u00fcy\u00fcme potansiyeli g\u00f6r\u00fclmektedir. Havac\u0131l\u0131k, r\u00fczgar t\u00fcrbini kanatlar\u0131, spor malzemeleri ve kal\u0131p bilesikleri art\u0131k kendini kabul ettirmis kullan\u0131m alanlar\u0131 olup karbon fiber kullanmak \u00fczere tasarlanan programlar\u0131n say\u0131s\u0131ndaki art\u0131sa paralel olarak b\u00fcy\u00fcme sergileyeceklerdir. (S\u0131k\u0131st\u0131r\u0131lm\u0131s do\u011fal gaz, likit petrol gaz\u0131, hidrojen vs. i\u00e7in \u00fcretilen) bas\u0131n\u00e7l\u0131 kaplar\u0131n yan\u0131nda insaat ve altyap\u0131 alan\u0131ndaki uygulamalar da yeni yeni kendini hissettiren son kullan\u0131m unsurlar\u0131 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmakta ve faydalar\u0131n\u0131n anlas\u0131lmas\u0131 ve bu alandaki uygulama y\u00f6ntemlerinin gelistirilmesi ile ciddi bir b\u00fcy\u00fcme potansiyeli sergileyecekleri g\u00f6r\u00fclmektedir. Otomotiv alan\u0131ndaki uygulamalar da en ciddi potansiyeli olan pazar segmenti olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmakta ve su anki ilk uygulamalar\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7mek \u00fczere \u00e7ok say\u0131da ara\u00e7 platformu ve uygulama gelistirme s\u00fcrecinin devam etti\u011fi bilinmektedir. Gelistirme ve uygulamaya alma s\u00fcrecinin su anki ivmesiyle devam etti\u011fi bir gelecekte bu pazar\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131n bug\u00fcnk\u00fcnden \u00e7ok daha farkl\u0131 olmas\u0131 beklenebilir. (Bkz. \u015eekil 1.)<\/p>\n
\u015eekil 1: Pazar\u0131n Gelece\u011fine dair Potansiyel bir Senaryo<\/p>\n
<\/p>\n
Kitlelerin kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik otomobillerde CFRP\u2019nin yayg\u0131n bir bi\u00e7imde kullan\u0131ma al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki ekonomik engeller hen\u00fcz tam olarak as\u0131lamam\u0131ssa da, bu alandaki potansiyel devasa boyuttad\u0131r. Seri \u00fcretime konu uygulamalar\u0131n gelistirilmesi ve otomasyonun giderek artan oranda kullan\u0131lmas\u0131 sayesinde gerek karbon fiber maliyetinin gerekse CFRP par\u00e7alar\u0131n \u00fcretim maliyetinin d\u00fcsmesi beklenirken, otomotiv uygulamalar\u0131nda karbon fiberin \u00f6n\u00fcndeki f\u0131rsatlar hayal bile edilemeyecek boyuttad\u0131r. \u00dcretim hacmindeki art\u0131s\u0131n maliyetleri asa\u011f\u0131 \u00e7ekmesi ve kullan\u0131m\u0131 art\u0131rmas\u0131 do\u011fald\u0131r.<\/p>\n
Sonu\u00e7 itibar\u0131yla, karbon fiber ve karbon fiber kompozit pazar\u0131 istikrarl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir b\u00fcy\u00fcme sergilemektedir.<\/p>\n
Talep art\u0131k mevcut kapasite rakamlar\u0131n\u0131 yakalam\u0131s durumdad\u0131r. Kapasite art\u0131s\u0131na y\u00f6nelik projeler de planlara d\u00e2hil edilmistir. Otomobiller, insaat ve altyap\u0131 gibi kitlesel pazarlara y\u00f6nelik yeni uygulamalarda do\u011fru malzemelerin do\u011fru bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131 talepte daha da b\u00fcy\u00fck bir art\u0131s\u0131 beraberinde getirecektir. Karbon fiber i\u00e7in gelece\u011fin parlak oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n
Not: Bu yaz\u0131 Composites Manufacturing Dergisinin Ocak-\u015eubat 2019 tarihli say\u0131s\u0131ndan T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye \u00e7evrilmistir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Her ne kadar kompozit malzemeler \u00e7elik ve al\u00fcminyum gibi daha al\u0131s\u0131lm\u0131s malzemelerle pazar pay\u0131 i\u00e7in \u00e7ekismekte ise de, kompozit malzemelerin d\u00fcnya genelinde giderek daha artan bir bi\u00e7imde kullan\u0131ld\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. 2024\u2019e kadarki d\u00f6nemde\u2026<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1580,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-8101","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sektorden-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8101"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8103,"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8101\/revisions\/8103"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1580"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kompozit.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}